Kış lastiği hakkında sıkça sorulan sorular

Yayınlandı: 18 Aralık 2013 / Otomobil

“KIŞ LASTİĞİ RİSK YÖNETİMİDİR”

 
SORU: Kış Lastiğinin Yaz lastiğinden farkı nedir.?
Yaz lastiklerinin malzemesi 7 °C’ın altındaki sıcaklıklarda sertleştiği için yola tutunması azalmaktadır.Kış lastiklerinin ise, özel profillerinin yanısıra, üretildikleri Silica esaslı malzeme daha yumuşaktır ve 7°’ın  altındaki soğuk hava şartlarında kuru asfalt, kar ve buzda tutunmayı artırmaktadır.

SORU: Bir lastiğin Kış Lastiği olup olmadığı nasıl anlaşılır.?
securedownloadKış Lastiği ile ilgili RMA (Rubber Manufacturers Association) ve ASTM şartlarını sağlayan lastikler yukardaki sembolü kullanabilirler. “Bu sembolü taşıyan lastikler Kış Lastiğidir” diyebiliriz.

SORU: M+S Kış Lastiği nedir.?
FREN özelliğinin yanında ÇEKİŞ özelliği de artırılmış Kış Lastiği’dir. RMA (Rubber Manufacturers Association)’un tanımlamasına ve ASTM ’nin test metoduna göre kış şartlarını temsil eden kaygan bir yolda yapılan çekiş kuvveti testinde “referans lastiğin” çekiş kuvvetinden en az  %10 daha fazla  çekiş kuvveti sağlayan lastikler Kış Lastiği sembolünün yanında M+S veya  M S veya M/S işaretleri taşıyabilmektedirler.

Aşağıdaki sembolleri birarada taşıyan lastiklere “M+S Kış Lastiği” diyebiliriz.
securedownload (1)
 
SORU: Kar Lastiği var mıdır.?
HAYIR.! Her ne kadar İngilizce konuşulan ülkelerde, örneğin ABD’de, isim olarak “Snow Tyre” kullanılsa da “Kar Lastiği” diye ayrı bir lastik sınıfı yoktur. Kış Lastiği yerine “Kar Lastiği” denilmesi doğru değildir.

Kış Lastiğine “Kar Lastiği” yakıştırması “sadece kar üzerinde kullanılabilen” veya “kar üzerinde Kar Zinciri kullanılmasını gerektirmeyen” gibi yanlış anlamalara neden olmaktadır.

Öte yandan bazı, genellikle ucuz, Kış Lastiği markalarının kar üzerindeki sonuçlarının  diğer rakip markalardan daha iyi, fakat kuru ve ıslak yolda belirgin şekilde kötü olması, bu zayıflığı olan lastiklerin “Kar Lastiği” olarak satılması bir “Pazarlama Stratejisi” olarak da değerlendirilebilir.

SORU: M+S  “Dört  Mevsim Lastiği”  nedir.?
“Dört Mevsim Lastiği” olarak da bilinen M+S lastikleri (M=Mud=Çamur + S=Snow=Kar) çamur ve kar üzerinde daha iyi sonuç almak için üretilmiş, ancak bu ek özelliklerinin standardı olmayan lastiklerdir.

Bu harfleri taşıyan lastiklerin hangi şartları sağladığı belli değildir. Yolüstü ve Yoldışı şartlarda gitmesi beklenen 4×4 SUV araçların fabrika çıkışı lastikleri genellikle M+S lastikleridir.

 
SORU: M+S  “Dört Mevsim Lastiği”  Kış Lastiği sayılır mı.? 
HAYIR.! M+S lastikleri ancak Kış Lastiği sembolünü taşıyorsa M+S Kış Lastiği olarak değerlendirilebilir. Kış lastiği sembolünü taşımayan M+S lastiklerinin kar üzerinde fren mesafelerinin yaz lastiklerinden daha kısa, ancak kış lastiklerinden daha uzun olduğu saptanmıştır.

“Kış Lastiği” sembolünü taşımayan M+S “Dört Mevsim Lastikleri” nin kışın iyi bir Kış Lastiği, yazın da iyi bir Yaz Lastiği olamıyacağımutlaka bilinmelidir.

SORU: Kış Lastiği sembolü taşımayan M+S  Lastiği  Kış Lastiği sayılmıyorsa, neden M+S Lastiği  Almanya’da Aralık 2010’da yapılan son düzenlemede kış şartlarına uygun lastikler arasında değerlendirilmiştir.?
Eski düzenlemeye kıyasla daha doğru bulunmasına karşın, Alman Trafik Güvenliği kuruluşları bu kararı yetersiz bulduklarını açıkladılar.

Bu kararın alınmasında M+S lastiğini fabrika çıkışı standart lastik olarak kullanan 4×4 SUV araçların etkili olduğu düşünülmektedir.   
 
SORU: Kar yağmıyorsa Kış Lastiğine neden ihtiyaç olsun? Kar yağınca yaz lastiğine Kar Zinciri takarım.! Yanlış mı?
RİSK YÖNETİMİ AÇISINDAN YANLIŞ.!
Kış Lastiği Risk Yönetimi, Kar Zinciri  Kriz Yönetimi’ dir. 
Ne kadar çok Risk Yönetimi, o kadar az  Kriz Yönetimi.

Kış Lastiği, kışın kar yağsın yağmasın düşük sıcaklıklarda aracın yola tutunmasını artırmakta, aşırı buzlanma olmadığı sürece aracın kar üzerinde gitmesine ve durmasına olanak vermektedir.

Özellikle kuru yoldan kaygan yollara (Köprü ve Viyadük üstünde buzlanma veya siyah buz vs) ani girişlerde aracı yolda tutabilmektedir. Yani Kış Lastiği riskleri azaltmaktadır.

Yaz Lastiği ise aynı şartlarda ve özellikle ani zemin değişikliklerinde aracı yolda tutamamaktadır.Kış Lastiğine göre çok daha erken ve sık Kar Zinciri takma ihtiyacı duymakta ,zincir takıldığında yavaş gitmek ve kuru zeminde ise çıkarılmak zorundadır.

SORU: Kış lastiğinin sadece çekiş olan tekerleklere takılması yeterli midir?
HAYIR.! !
Kış lastikleri dört tekerleğe de takılmalıdır, çünkü aracın en kısa mesafede durması hareket edebilmesinden  daha önemlidir. İyi bir fren performansı ve kararlılık için 4 tekerlekte de Kış Lastiği şarttır.
 
SORU: Karayolları Trafik Kanununda Kış Lastiği tanımı var mıdır?
HAYIR.!
Karayolları Trafik Kanunu’nda “Kış Lastiği” yer almamaktadır, ancak 30.maddede yer alan; “Araçların, esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurulması zorunludur” cümlesi ilgili Yönetmelikte yeterli bilgi olmadığı için Trafik Polisi ve Trafik Jandarmasına; “kışın bazı kaygan yollarda Kış Lastiği yeterlidir, zincir istenmeyebilir” şeklinde yorum yapma sorumluluğu yüklemektedir.
 
SORU: Hangi resmi veya özel araçlar öncelikle Kış Lastiği takmalıdır? 
Kışın sıcaklığın 7°’ın altında geçtiği yerlerde Ambulans, İtfaiye, Belediye araçları, Polis, Jandarma, Okul servisi, Taksi gibi  görev araçlarına ve tabii ki Şehiriçi ve Şehirlerarası Yolcu Otobüslerine  kar yağmadan, yollar buz tutmadan, henüz kışın başında iken Kış Lastiği takılmalıdır.

8 Kasım 2012 tarihinde yapılan son düzenlemeye göre bu araçların 1 Aralık – 1 Nisan arası Kış Lastiği takmaları zorunludur.

SORU: Kış Lastiği takılı araçların  Kar Zinciri bulundurmaları gerekli midir?
EVET, ZORUNLUDUR.!
Karayolu Trafik Kanunu ve ilgili Karayolu Trafik Yönetmeliği gereği Karlı ve buzlu yollarda “bir takım Kar Zinciri bulundurulması zorunludur. Bu zorunluluk Yaz veya Kış Lastiği takmış tüm araçlar için geçerlidir.

SORU: Kış Lastiği takılı bir araca Kar Zinciri takılır mı? Takılırsa hangi durumlarda takılmalıdır.?

TAKILABİLİR.!
1)    Trafik yetkililerinin talebi durumunda, Kış Lastiği takılı araçlara ne zaman Kar Zinciri takılması gerektiği Trafik Polisi ve Trafik Jandarmasının yetkisinde olmakla birlikte , zorunluluk olmaksızın bu sorumluluk  öncelikle  sürücülerin üzerindedir. Karlı yollarda Trafik yetkilileri Yaz Lastiği takılı araçlardan Kar Zinciri takmalarını isterken, Kış Lastiği takılı araçlardan bunu istemeyebilirler.  Kış Lastiği takılı olduğu görülmesine karşın , Trafik yetkilileri Kar Zinciri takılmasını isterse , sürücülerin kesinlikle bu karara uymaları gereklidir.
2)    Kış lastiğinin yetersiz kaldığı karlı veya buzlu yollarda özellikle yokuş aşağı inişlerde aşağıdaki deneme yapıldığında sonuç olumsuzsa; aracın hızı ve vitesi o şekilde seçilmelidir ki, gaz pedalı bırakıldığında araç blokajsız yavaşlamalı, gaza basıldığında patinajsız hızlanmalıdır.   
3)    Araç hızı düşürülmesine karşın aşağıdaki durumlar devam ediyorsa;
a.    Fren sırasında ABS’nin, 
b.    Gaza basıldığında ASR’nin ve 
c.    Dönemeçlerde ESP’in kendiliğinden çok sık devreye girmesi sınır değerlere de çok sık ulaşıldığı anlamına gelir.  
4)    Tehlikeli durum oluşmadan araç üreticisinin tanımladığı tekerleklere Kar Zinciri takılmalıdır.

SORU: Trafik Denetimi sırasında araçta Kış Lastiği takılı olduğunun daha kolay anlaşılması için ne yapılabilir.?
Kolay teşhis için Kış Lastiği sembolü çıkmaz beyaz kalem ile boyanabilir.

SORU: ABS/ASR/ESP olan araçlara da Kış Lastiği takılmalı mıdır?
EVET.!
ABS fren, ASR ise çekiş güvenliğini arttıran teknik üstünlüklerdir, ancak ABS/ASR fizik kurallarını, yani tekerlekle yol arasındaki sürtünme katsayısını değiştiremez, kötü lastiklerle buzda fren mesafesini kısaltamaz.

ESP ise hareket sırasında sürücünün istediği hareket çizgisinden çıkma eğilimi gösteren aracı, sürücünün istemi dışında, frenleri tek tek kullanarak, aracın tekrar sürücünün istediği hareket çizgisine girmesini sağlayan kararlılığı artıran bir elektronik denetim sistemidir.

Yukarda sayılan tüm Elektronik Güvenlik ve Çekiş Sistemlerinin başarısı ve doğru çalışabilmeleri için lastiklerin yola iyi tutunmaları şarttır. Kışın bu araçlar da Kış Lastiği kullanmalıdır.

SORU: 4X4 araçların Kış Lastiği takmasına gerek var mıdır?
EVET.!
Yaz lastikleriyle donatılmış dört tekerden çekişli (4×4) bir araç kar üzerinde rahatlıkla kalkış yapabilmekte ve kısa sürede yüksek hızlara çıkabilmektedir, fakat fren sırasında durma mesafesi aşırı uzamaktadır. Yani; “gittiği gibi” duramamaktadır. Bunun çok basit bir nedeni vardır, fren sırasında tüm araçlar dört tekerlekten fren yapmaktadır, yani araçlar eşittir.

Yaz lastiği ile kar veya buz üzerinde araç kullanmak isteyen (özellikle 4×4) araç sahiplerine (Kış Lastiği veya zincir takmak dışında) tavsiyemiz  bundan vazgeçmeleri, kendilerinin ve başkalarının can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamalarıdır.

SORU: Neden dört tekerden çekişli (4X4)  ve elektronik güvenlik donanımlarına sahip araçların iki tekerden çekişli araçlara göre daha çok Kış Lastiği ihtiyacı vardır.? 
Çünkü dört tekerden çekişli ve elektronik güvenlik donanımlarına sahip araçlar karlı yollarda, iki tekerden çekişli araçlara göre çok daha çabuk hızlanabilmekte , daha yüksek hızlara ve fiziksel sınırlara ulaşabilmekteler, ancak fren sırasında tüm araçlar eşit durumda oldukları için “gittiği gibi” duramamaktadırlar.

SORU: Kış Lastiği takılı dört tekerden çekişli (4×4) araçların Kar Zinciri bulundurmaları gerekli midir.?
EVET, ZORUNLUDUR.!
Karayolu Trafik Kanunu ve ilgili Karayolu Trafik Yönetmeliği gereği Karlı ve buzlu yollarda “bir takım Kar Zinciribulundurulması zorunludur. Bu zorunluluk Yaz veya Kış Lastiği takmış, 4×4’ler dahil tüm araçlar için geçerlidir.
 
SORU: Yaz Lastiği takılı 4X4 ABS/ASR ve ESP’li bir araç , Kış Lastiği takılı önden çekişli ve ABS’li başka bir araçla karlı bir yolda karşılaştırıldığında hangi araç daha güvenlidir.? 
Kış Lastikleriyle donatılmış önden çekişli bir aracın Yaz lastikleriyle donatılmış dört tekerden çekişli 4×4 bir araca göre daha güvenli olduğunu herhalde pek azımız biliyordur. Bunun çok basit bir nedeni vardır, Fren sırasında bütün araçlar dört tekerden fren yaptıkları için eşittirler.

Yaz lastikleriyle donatılmış 4×4 bir araç “gittiği gibi”  duramamakta yani fren sırasında fren mesafesi aşırı uzamaktadır. Öte yandan dört tekeri de Kış lastikleriyle donatılmış tek dingilden çekişli bir araç “gittiğinden daha iyi” durabilmektedir.

SORU: Türkiye’de Yaz – Kış Lastiği karşılaştırması yapıldı mı?

EVET 3 kez.!

4 Mart 2005’de FRENTEKNİK Test Laboratuvarı  ve OLTAŞ / CONTINENTAL tarafından ABS test pisti üzerinde  (k=0.2 kara yakın sürtünme katsayısı) 80 km/h hızda yapılan karşılaştırma testinde:
·         Kış Lastikleriyle    :65_m,
·         Yaz Lastikleriyle   : 80_m fren mesafesi ölçülmüştür.

25 Ocak 2006’da İETT, kışlastiği.com ve FRENTEKNİK Test Laboratuvarı tarafından karlı zemin üzerinde İETT ’ye ait  MAN belediye otobüsleriyle 50_km/h yapılan karşılaştırma testinde;
·         Kış Lastikleriyle    : 43_m
·         Yaz Lastikleriyle   : 63_m fren mesafesi ölçülmüştür.

31 Mart 2006’da GOOD YEAR, kışlastiği.com , HED AKADEMİ ve FRENTEKNİK Test Laboratuvarı işbirliği ile yapılan “OKUL  SERVİSLERİ İÇİN  KIŞ LASTİĞİ – YAZ LASTİĞİ KARŞILAŞTIRMASI” 60 km/h hızda yapılan karşılaştırma testinde;
·         Yaz Lastikleriyle                                : 67_m,
·         Kış Lastikleriyle                                : 38_m,
·         Önde Yaz, Arkada Kış Lastikleriyle    : 52_m fren mesafesi ölçülmüştür.
 
SORU: Yeni Kış Lastiği takıldıktan sonra nelere dikkat edilmelidir.?   
Yeni Kış Lastiği takıldıktan sonra;
·         Kuru yol üzerinde 200-300 km “Yüzey Alıştırması” yapılması,
·         “Yüzey Alıştırması” sırasında yüksek hızlara çıkılmaması, ani fren yapılmaması, dönemeçlere hızlı girilmemesi,
·         “Yüzey Alıştırması” yapılmadan Kar üzerinde kullanılmaması gereklidir.

Kuru yol üzerinde “Yüzey Alıştırması” yapılması gereğinin nedeni Kış Lastiği üretim sürecinde lastiğin lamellerinin kalıptan kolay ayrılabilmesi için Silica bazlı bir “Kalıptan ayırma yağı” kullanılması ve bu yağın lastiğin istenen tutunmayı sağlayabilmesi için temizlenmesi gereğidir. Geniş tabanlı Kış Lastikleri için “Yüzey Alıştırması” süreci daha da önemlidir.

SORU: Lastiğin “Yük Sınıfı” nedir.? 
Bir lastiğin taşıyabileceği yükü (kg) gösterir. Araç üreticisi çeşitli emniyet faktörlerini de gözönüne alarak ürettiği araca takılacak lastiklerin “Yük Sınıfı” nı belirler. Bir araca sonradan Standart Lastiğin “Yük Sınıfı”nın altında lastik takılamaz.

YÜK SINIFI  (YS)  TABLOSU – LOAD INDEX (LI)

YS / kg

YS / kg

YS / kg

YS / kg

YS /kg

YS /kg

YS/kg

50

190

51

195

52

200

53

206

54

212

55

218

56

224

57

230

58

236

59

243

60

250

61

257

62

265

63

272

64

280

65

290

66

300

67

307

68

315

69

325

70

335

71

345

72

355

73

365

74

375

75

387

76

400

77

412

78

425

79

437

80

450

81

462

82

475

83

487

84

500

85

515

86

530

87

545

88

560

89

580

90

600

91

615

92

630

93

650

94

670

95

690

96

710

97

730

98

750

99

775

100

800

101

825

102

850

103

875

104

900

105

925

106

950

107

975

108

1000

109

1030

110

1060

111

1090

112

1120

113

1150

114

1180

115

1215

116

1250

117

1285

118

1320

119

1360

120

1400

SORU: Kış lastiğinin yola daha iyi tutunması için hava basıncını düşürmek doğru mudur.? 
KESİNLİKLE YANLIŞ.!
Kış ve Yaz lastiklerinin hava basınçları “kesinlikle” Lastik ve Araç üreticisinin verdiği değerler olmalıdır. Öte yandan düşük basınç durumunda sanıldığı gibi yola tutunma artmamakta, lastiğin yola tutunmayı artıran profilleri yetersiz basınçtan dolayı işlevsiz kalmaktadır. Genel inanışın tersine hava basıncının istenen değerden 0.1-0.2 bar daha yüksek basılmasının Kış Lastiğinin tutunmasını artırdığı saptanmıştır.

En son olarak, lastik basıncının düşürülmesinin aracın dönemeç kararlılığını olumsuz etkilemenin yanında “yuvarlanma direnci”ni ve dolayısıyla yakıt tüketimini de yükselttiği unutulmamalıdır.

SORU: Lastiğin “Hız Sınıfı” nedir.?
Bir lastiğin kullanılabileceği en yüksek hızı (km/h) gösterir.

 Hız sınıfı ( Speed Index – SI )   N   P   Q    R   S   T   U   H   V   W   Y   ZR
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.