Kask nasıl alınır?

Yayınlandı: 23 Ekim 2014 / Ekipmanlar, Motosiklet

helmet

Hayatınızı kurtaracak belki de tek aksesuar olan kaksınızı alırken dikkat etmeniz gereken birçok şey var.

Yeni bir motorcu için kask satın almak motosiklet seçmekten daha zor olabilir. Eğer konuyla ilgili yeterince araştırma yapmadıysa, pek çok kişiye danışmadıysa ya da vitrinlere biraz bakmadıysa bu demektir ki kask almaya ya son anda karar vermiştir ya da aradan çıkarılması gereken bir iş olarak görmektedir. Sonuçta dükkandan çıktığınızda elinizde istediğiniz kaksa benzeyen veya satıcının tavsiye ettiği bir kask ile çıkabilirsiniz. Böyle bir durum kafanıza uygun bir kask almanıza kıyasla sürüş keyfinizi önemli ölçüde azaltacaktır.

Eskisinin yerine yenisini almaya giden tecrübeli bir motorcu bile seçim yapmakta zorlanabilir. Gittiğiniz dükkanda aradığınız marka, model ya da ölçü bulunmayabilir. Hangi ölçüyü isteyeceğinizi bilmeyebilirsiniz bile. Tavsiyelerin size faydası olmaz çünkü kafanız onlarınkiyle aynı değildir. Kafanızı kurcalayan pek çok sertifikasyon olabilir. Hangi kaskın en iyi korumayı sağladığını da bilemeyebilirsiniz.

Niye Uğraşasınız?

ABD ve tüm dünyada yapılan araştırmalar göstermektedir ki, kask takan motorcular takmayanlara oranla daha az kaza yapmaktadır ve yaptıkları kazalarda da yaralanma/ölüm oranları yine daha düşüktür. Kafa ve boyun hasaları sebebiyle kalıcı sakatlıklar da daha az görülmektedir. DOT standardı sağlayan bir kask kaza anında size ciddi bir koruma sağlar. Bu kasklar ortam gürültüsünü azaltarak diğer sesleri daha iyi duymanızı sağlar. Rüzgarın getirdiği yorgunluğu azaltarak daha uyanık olmanızı sağlar. Gözlerinizi rüzgardan koruyarak daha iyi görmenizi sağlar. Kapalı bir kask yüzünüze çarpan böceklere karşı sizi korur. Parlak renkli bir kask ise trafikte daha görülür olmanıza yardımcı olur.

Size kask seçmenizde yardımcı olabilmek için aşağıdaki konuları belirledik. Bu 10 nokta en önemliden önemsize göre sıralanmış bir rehberdir.

1. DOT (US Department of Transportation) Sertifikasyonu ve muadilleri

DOT ya da muadil bir standarda uygun üretilmemiş kasklar tamamen faydasızdır. Bu standartlar kaskın belli bir miktar çarpma enerjisini emmesini, kırılmaya karşı dayanımlı olmasını ve belli bir güce dayanacak bir kilit mekanizması olması gerekliliğini ve buna benzer birçok özelliği haiz olmasını gerektirir.
Uyduruk kasklar ile DOT’a uygun kasklar arasında birçok fark vardır ama en önemlilerinden biri gerçek bir kaskın içinde EPS (genleştirilmiş polystyrene) iç koruma (strofor köpüğe benzer) olmasıdır. Çarpışma enerjisini absorbe eden (emen) malzeme EPS’tir. Bunu yaparken ezilir ve köpük-plastik içliğin aksine elastik değildir. Bir kez ezilince enerji emme kabiliyetini yitirir, bu yüzden darbe almış kaskların değiştirilmesi gerekir. Bir kask hakkında emin olamıyorsanız içliğin EPS olup olmadığına bakın.

2. Kafada Kalma

Eğer siz düştüğünüzde kaskınız da düşüyorsa beş para etmez demektir. Kaskın sizi terk edip etmeyeceğini kontrol etmek için basit bir test yapabilirsiniz. Bağcığını sıkıca bağlayın (çenenizde hissedin). Sonra kaskın arka tarafından tutarak yukarı ve öne doğru kaskı çıkarmaya çalışın. Canınız yanana kadar uğraşsanız bile kaskın çıkmaması gerekir. Bu sıkıntı daha ziyade yarım kasklarda yaşanır ama kaza anında çıkan tam kapalı kasklar da görülüğü olur. Her ne kadar son yıllarda kolay açılabilen pratik kask kemerleri ortaya çıktıysa da bizce en ideal olanı eski moda iki adet D şeklindeki halkadan geçerek bağlanan modeller.
Bu konuda yeni standartlar üzerinde çalışılıyor ancak sizi ilgilendiren tek standart, yukarıdaki testi yaptığınızda kaskın çıkıp çıkmadığıdır.

3. Kafanıza Uygun

Kaskın kafanızda kalmasının bir kısmı da kafanıza oturması ile ilgilidir. Çoğu kaskta ölçülendirme ve uygunluk ile ilgili bilgiler vardır, hatta bazı satış mağazalarındaki personel bu konuda eğitim almıştır. Burada temel kural Kaskı taktığınızda kafanızı sağa sola ya da yukarı aşağı salladığınızda kaskın içinde oynamamasıdır. Full-Face bir kask başınızın üstü ve yanlarına ek olarak yanak ve çenenizi de sarmalıdır. Gevşek bir kask kaza anında çıkabilir ve çok sıkı olanı da size rahatsızlık verir (detaylar sonraki konuda). Eğer kask sadece kafanızın tepesi ile temas ediyorsa bir süre sonra rahatsızlık verir. Uygunluk demek, kafanızı oynattığınızda kaskın deriniz ile birlikte hareket ediyor olması demektir.

Herhangi bir markada M ölçü takıyor olmanız başka bir markada da aynı ölçüyü bakmadan alabilirsiniz anlamına gelmez. Hatta aynı markanın başka bir modelinde bile.

4. Konfor

Kask, motosikletin selesi ile birlikte, uzun yolculukları eğlenceli ya da acılı yapan etkenlerden biridir. Kendiniz için en uygun kaskı almaya vakit ayırırsanız bunun ödülünü uzun yolculuklarınızı zevkle ve rahat (kasksız sürmekten bile daha rahat hem de) geçirerek alırsınız. Konfor karar verilmesi zor bir konu olabilir ama kaksınızı sevmenizle nefret etmeniz arasındaki farkı da konfor yaratır. Bu yüzden buna önem veriyoruz ve yeni bir kask alırken konforlu olmasına dikkat etmeniz gerektiğini söylüyoruz.

Bazı insanlar konforlu kask diye bir şey olmadığını iddia eder. Daha önce hiç kask takmamış birine 40 değişik kask arasından seçim yaptırdık ve sonunda kendine uygun bir model buldu ve daha önce savunduğu fikirlerden vazgeçti. Seçtiği kask bir Arai idi. Bu da bize hemen herkesin kendine uygun bir kask bulabileceğini gösterdi, tabi eğer vakit ayırıp de deneme yaparsa. Tabi bu kaskın büyük ihtimalle ucuz kasklardan olmayacağını da bilmek lazım. Doğru kaskı bulmak dükkan dükkan gezip bir sürü kask denemenizi gerektirebilir ama sonunda mutlaka en doğrusunu bulacaksınız.

Benim Motorcylist dergisi için yaptığımız kask karşılaştırmaları tecrübeme göre çoğu insana uygun yapısı olan kask markası Arai. Bu marka değişik kafa tiplerine göre farklı modeller üretiyor. Ayrıca farklı yanak yapıları için değişebilir yanak tutucuları da var. Yine popüler olan bir marka da Shoei, şahsen bana Arai ve diğerlerinden daha uygun olanı bu. Diğer bazı konforlu kasklar AGV, Nolan, FM, HJC ve Bieffe olarak sayılabilir. Bilmeniz gerekir ki kask piyasası durağan değil ve sürekli yenilikler yapılıyor. Size daha önce uymayan bir model yenilendiğinde tam size uygun hale gelmiş olabilir ya da tam tersi. Bu yüzden her yeni kask alacağınız zaman eğer önce kullandığınız modelden yoksa denemelerinizi yineleyin.

Bir kaskın konforlu olmasını sağlayan etkenler bolca yastıklaması (Kafanızın değdiği bölümdeki köpük-lastik katman) olması, kulağın etrafında (kulağın üzerinde değil) iyi bir geçirmezlik olması, kafanızın arkasına destek veren bir boyun bölgesi olması ve içinde çıkıntılar (vizör mekanizması ya da bağlantılar gibi) olmamasıdır.

İyi uyan bir kask siz onu takarken biraz dar gelebilir çünkü rüzgarı engelleyen köpük tabakası kaskın içinden daha küçüktür. Eğer kask takarken çok rahat giriyorsa büyük ihtimalle sesi kesmeyecek ya da çıkmayacak kadar sıkı oturmayacaktır. Gevşek olmasındansa hafif sıkı olması iyidir çünkü kaskın iç kısmı zamanla size uyum sağlar ve oturur. Kafanızı hızla salladığınızda, kafanız kaskın içinde oynuyorsa fazla gevşek demektir.

Kask denerken kafanıza takıp çıkarmanız yetmez. Kafanız takın ve düzgünce yerleşim. Kask daha bağlamadan dahi sıkı oturmalıdır. Sonra kaskı alttan bağlayın ve biraz kafanızda kalsın. İyi bir test için 15-20 dakika yeterlidir. Kafanıza baskı yapan hiçbir nokta olmamalıdır. Bunlar genelde tepe ya da alın bölgesinde oluşabilir. Kask her noktaya eşit basınç uygulamalı ve hiçbir sert noktası olmamalıdır. Kulaklarınız baskı altında olmamalıdır ama eğer kulağınızın etrafı doluysa ve dışarıdaki sesler azalıyorsa bu iyidir. Bu, kaskın, rüzgarın sesini keserek önemli sesleri duymanıza yardımcı olacağı anlamına gelir.

Motosiklet bayii ile iyi ilişkiler kurmanın bir avantajı da kask alırken size test sürüşü yaptırabilecek olmasıdır. Eğer böyle bir şansınız varsa kullanın. Eğer kabul etmezse kaskı satın alın fakat bir saat içerisinde memnun kalmazsanız paranızı iade etmesi konusunda anlaşın (parfümü az sürdüğünüz bir güne denk getirmeye çalışın). Bir test sürüşü rüzgar sesi, yüksek hızda basınç, ses yalıtımı vb konularda bilgi verecektir. Bazı kasklar ön camınızın arkasındayken ses yapar ya da ancak motora bindiğinizde ortaya çıkacak bir sorun olabilir. Mesela Arai Renegade çok beğendiğim bir kasktı ve almak üzereydim fakat onunla motora binince rüzgar aldı ve ses yapıyordu (kullanan diğer arkadaşlarımın böyle sıkıntıları yoktu, kafa şekli yüzünden sadece ben yaşadım). Bu yüzden almaktan vazgeçtim.

Kaskın ağırlığı önemli midir? Ağır bir kaskın güvenlik açısından bir dezavantajı yoktur, hatta eğer ekstra ağırlık fazladan EPS’ten oluşuyorsa avantajı bile olabilir. Benim fark ettiğim kadarıyla ağır kasklar ön camdan gelene rüzgardan daha az etkileniyorlar. Hafif kask almak isteyenler için piyasada gerçekten çok hafif kasklar bulunuyor, üstelik de tam kapalı modellerde. Bana sorarsanız ağırlık diğer unsurların yanında daha önemsiz.

Ağır kaskların (hatta tüm kaskların) boyun yaralanmalarına sebep olacağını söyleyen insanlarla karşılaşabilirsiniz. Bu yanlıştır, hatta tam tersi olarak kasklı motorcular daha az boyun yaralanmasına maruz kalmaktadır.

Bir kaska karar vermeden önce değişik marka ve modeller deneyin. Eğer markalardan biri size rahat geliyorsa aynı markanın farklı modellerini de deneyin.

5. Kapalı mı Açık mı?

Bu konu tamamen iyi ve kötü arasındaki farkı gösterir. Çenesi kapalı önü açık bir kask, yarım kasktan daha iyidir, full-face bir kask da önü açıktan daha çok koruma sağlar.
Kaksınız sadece kapalı olmasına değil aynı zamanda içindeki EPS kaplamanın da kapladı alana bakın çünkü çarpmanın enerjisini emen EPS’tir. Bazı kasktan sadece mecbur edilen bölgeyi kaplayacak kadar EPS kullanır. Bazıları ise tüm iç alanı bununla kaplar. EPS çene kısmına kadar devam etmelidir.
Tam kapalı kasklar ile açık kasklar arasında bir yerde de flip-up (açılır çene) kasklar vardır. Bunlar her iki türün de avantajlarını içinde bulundurur.

Yüzünüzün kapalı olması fark eder mi? Önünüzdeki arabaya çenenizi çarptığını varsayın ve çene kemiğinizin yukarı doğru itildiğinde içine gireceği organı düşünün.

6. Vizör

Eğer vizörlü bir kask alıyorsanız içinden büyük ihtimalle vizörle ilgili sertifikasyonlar çıkacaktır. Bunları okuyun, ABD’de kullanılan standartlar VESC-8 ve ANSIZ-87’dir. Vizör kapandığında iyi bir geçirmezlik sağlamalı, açıp kapaması kolay olmalı ve açıldığında o pozisyonda kalabilmelidir. Kask satın alırken vizörü kapatın ve herhangi bir optik bozulma olup olmadığına (mesela düz çizgilerin eğri görünmesi gibi) bakın. Son zamanlarda bu tür bozulmalar azaldı ama özellikle uzun yolculuklarda çok can sıkıcı olabileceğinden kontrol etmekte fayda var. Kaliteli vizörler oldukça pahalı ama bunlar çizilmeye karşı dayanıklı olduklarından daha uzun yıllar kullanılabiliyorlar ve size toplam maliyetleri fazla olmuyor. Her halükarda vizör çizilmeye karşı dayanıklı ve UV korumalı olmalıdır. İyi vizörler buğulanmaya karşı vizörü hafifçe kaldırmaya müsait bir mekanizmaya sahip ve herhangi bir alet kullanmadan değiştirilebilen vizörlerdir. Ben Shoei RF900 kaskımın vizörünü kask kafamdayken dahi çıkarabiliyorum.

7. Kolaylık Sağlayan Ayrıntılar

Bunların en önemlileri çabuk çıkabilen vizör ve buğu önleyici vizördür. Motorunuzda ek bir kask taşımanız gerekiyorsa bir taşıma çantası da faydalıdır, bunu illa motosiklet dükkanından almanız şart değildir.
Bazı kasklarda çenenizi bağladıktan sonra bağcığın uçuşmaması için bir mekanizma vardır, bu da işe yarar bir özelliktir. Havalandırma kanalları yine örnek olarak verilebilir. İçinin çıkarılıp yıkanabilmesi de iyi bir özelliktir.

Gözle görülemeyen fakat önemli bir özelliği de burada belirtmek gerekir, Nolan’ın çizilmeyen yüzeyi. Test esnasında Nolan kaskı 4,5 metreden asfalta attık ve hiçbir çizik görülmedi. Ancak bu testi birkaç kez tekrarladıktan sonra Nolan flip-up kaskta laboratuar ortamında çizik görebildik. Diğer kasklarda çizikler görüldü ama Nolan’da değil.

8. Konfor Unsurları

Buradaki ilk konu havalandırmadır. Bazılarınıza göre havalandırma daha yukarılarda bir öneme sahip olabilir ama ben havalandırması olan ve olmayan kasklar arsındaki farkı hissedemiyorum. Benim görebildiğim en önemli avantaj vizörün daha zor buğulanmasını sağlamaları. Aradaki farkı hissedebilenler için sıcak havalarda bu önemli bir konu olabilir.
Havalandırmaların bazı dezavantajları da olabilir. Mesela, kaskı taşırken ya da düşürdüğünüzde bir yere ilk çarpanlar açık kalmış havalandırma delikleri olacaktır. Rüzgar sesini artırıcı etkileri olabilir. Üstten havalandırmalar kaskın üzerinden geçip gidecek olan rüzgarı yakalayıp içeri alarak türbülansa sebep olabilir.

Diğer konfor unsurları ise değişebilen iç kaplama, farklı çene bağlantıları vb olabilir.

9. Görüntü

Arasından seçim yapabileceğiniz yüzlerce kask deseni var ve tabi bunlar için ek ücret ödemeniz gerekli. Beğendiğiniz kaskın desenli ve düz modelleri arasındaki farkı sorun, ciddi boyutlarda olabilir.
Klasik siyah kaksa karar vermeden önce parlak renkleri de değerlendirin. Benim giydiğim kask parlak portakal rengi. Bunu ilk taktığımda diğer araç sürücülerinin beni nasıl kolayca farkettiklerini hayretle gördüm. Bundan önce spot lamba, güçlendirilmiş far ve parlak kıyafetler denemiştim. Hiçbiri portakal kaskım kadar etkili olmamıştı. Eğer portakal rengi size göre değilse, diğer parlak düz renkleri deneyin. Flüoresan renkler de iyi olabilir ama yine de parlak düz sarı, kırmızı ya da beyaz alırsanız gündüz de daha çok görülürsünüz. Bana sorarsanız düz renkler desenli olanlardan daha fazla görünürlük sağlıyor. Satranç deseni büyük yüzeylerde belki dikkat çekici olabilir ancak kask gibi küçük bir yüzeyde bu etkiyi yapmayacağını sanıyorum.

Eğer motorunuzun rengiyle uyum sağlasın istiyorsanız birkaç seneğiniz var. Bazen motosiklet üreticisi seçtiğiniz motora uygun renk bir kask da önerecektir. Bu tür kasklar genelde yeni bir renk motosikletin piyasaya çıktığı ilk bir-iki yıl bulunur, sonra kaybolurlar. Eğer kaksınızı kendiniz boyatmayı düşünüyorsanız, düz bir renk, tercihen beyaz en iyi seçim olacaktır.

10. Fiyat

Çok büyük ihtimalle, kafanıza en uygun olan, en çok özelliği olan ve en beğendiğiniz kask diğerlerinden oldukça pahalı olan olacaktır. Eğer ucuz ama DOT standardına sahip kaskı beğendiyseniz hemen alın. Koruması diğerlerine yakın olacaktır.

Ancak eğer beğendiğiniz kaskın fiyatı sizi hayrete düşürdüyse, yapabileceğiniz birkaç şey var. Önce yukarıda dediğimiz gibi desenden vazgeçebilirsiniz. Benzer model olup da üzerinde daha az ıvır zıvır özellik olan bir modele bakabilirsiniz. Belki de havalandırması daha az olan bir kaskın fiyatı önemli ölçüde fark edebilir.

Doğru kaskı bulmak bir motosiklet almaktan daha fazla zamanınızı alabilir ama aynı sizi aynı ölçüde memnun edeceği de kesin.

 

Art Friedman

Reklamlar
yorum
  1. Motosiklet kaskı almak isteyenler mutlaka okuması gerektiği, açıklayıcı ve kapsamlı bir yazı olmuş, emeğinize sağlık.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.